در اجراگرهای لایتنینگ (مانند LND، CoreLightning یا Eclair)، وقتی کانالی را با نود peer باز میکنید، میتوانید کارمزدهایی (fees) برای عبور دادن تراکنشها از طریق کانال خود تعریف کنید. این کارمزدها نقش حیاتی در انگیزه دادن به اپراتورهای نود ایفا میکنند تا نقدینگی را در شبکه فراهم کرده و به مسیریابی (routing) پرداختها کمک کنند.
دو نوع اصلی کارمزد در کانالهای لایتنینگ وجود دارد:
۱. Base Fee (کارمزد پایه)
- این یک مقدار ثابت از کارمزد است که به ازای هر تراکنش عبوری از کانال شما دریافت میشود، صرفنظر از اندازه آن.
واحد آن میلیساتوشی (milli-satoshi یا mSat) است. به عنوان مثال، اگر base_fee را 1000 میلیساتوشی تنظیم کنید، به این معنی است که برای هر پرداختی که از طریق این کانال مسیریابی میشود، 1 ساتوشی (1000 میلیساتوشی) به عنوان کارمزد ثابت دریافت خواهید کرد.
هدف اصلی این کارمزد، جبران هزینههای محاسباتی و ذخیرهسازی (Processing and Storage Costs) برای نود شماست که برای هر پرداخت مسیردهی شده متحمل میشود. به نوعی، هزینههای ثابت هر عملیات را پوشش میدهد.
برای تنظیم این کارمزد را میتوانید در تنظیمات نود لایتنینگ خود (مانند LND یا Core-Lightning) هنگام باز کردن کانال یا بعداً از طریق فرمانupdatefeepolicyتنظیم کنید.
۲. Fee Rate (نرخ کارمزد نسبی / Fee per Million)
- این یک درصد از مبلغ پرداختی است که به عنوان کارمزد دریافت میشود.
- واحد آن بخش در میلیون (parts per million یا ppm) است. برای مثال، اگر fee_rate را 100 ppm تنظیم کنید، به این معنی است که 0.01% از مبلغ کل پرداختی به عنوان کارمزد گرفته میشود. (یعنی به ازای هر 1,000,000 ساتوشی، 100 ساتوشی کارمزد). این بخش از کارمزد، پاداشی برای فراهم کردن نقدینگی و جبران هزینه فرصت قفل کردن سرمایه شما در کانال است.
هدف این کارمزد، جبران هزینه فرصت (Opportunity Cost) قفل کردن سرمایه شما در کانالهای پرداخت و پاداش برای فراهم کردن نقدینگی (Liquidity) در شبکه است. در واقع، پولی که شما در کانال خود قفل کردهاید، میتوانست برای اهداف دیگری استفاده شود، و این کارمزد این فرصت از دست رفته را جبران میکند.
مشابه Base Fee، این کارمزد نیز در تنظیمات نود لایتنینگ شما (مانند LND یا CoreLightning) هنگام باز کردن کانال یا بعداً از طریق فرمانupdatefeepolicyتنظیم میشود.
فرمول محاسبه کل کارمزد:

نکات مهم برای تنظیم کارمزدها:
- رقابت: بازار کارمزد در لایتنینگ رقابتی است. اگر کارمزدهای شما خیلی بالا باشد، ممکن است مسیریابی از طریق نود شما کمتر شود. اگر خیلی پایین باشد (یا صفر)، ممکن است نقدینگی شما به سرعت تخلیه شود و درآمدی کسب نکنید.
- وضعیت کانال: میتوانید کارمزدهای کانال خود را بر اساس وضعیت نقدینگی تنظیم کنید. برای مثال، اگر یک کانال ظرفیت خروجی (Outbound Liquidity) زیادی دارد (یعنی مقدار زیادی بیتکوین در سمت شما از کانال وجود دارد و میخواهید پرداختها از طریق آن انجام شود)، ممکن است کارمزد کمتری تعیین کنید تا ترافیک بیشتری جذب شود. برعکس، اگر به ظرفیت ورودی (Inbound Liquidity) بیشتری نیاز دارید، میتوانید کارمزدها را افزایش دهید تا کاربران انگیزه کمتری برای ارسال از طریق کانال شما داشته باشند و در عوض، پرداختهایی به سمت شما انجام شود که ظرفیت ورودیتان را تقویت میکند.
- Rebalancing: برخی از اپراتورهای نود از ابزارهای خودکار برای تنظیم پویا کارمزدها استفاده میکنند تا کانالهایشان را متعادل نگه دارند و نقدینگی را بهینهسازی کنند.
- هدف: آیا هدف شما کسب حداکثر درآمد است یا کمک به ثبات و نقدینگی شبکه؟ این هدف در تنظیم کارمزدهای شما تأثیرگذار خواهد بود.
تنظیم صحیح این کارمزدها میتواند تعادلی بین جذب ترافیک برای نود شما و کسب درآمد از مسیریابی پرداختها ایجاد کند.
