آنچه ما امروز به عنوان «کانال لایتنینگ» Lightning Channel با سرعت و کارمزد پایین میشناسیم، یک اختراع ناگهانی نیست. بلکه نتیجه یک مسیر تکاملی طولانی است؛ مسیری که با یک ایده خام آغاز شد و با مشارکت متخصصان متعدد، به راهحل استاندارد برای حل مشکل مقیاسپذیری بیتکوین تبدیل گشت.
این روایت، شرح این سفر است:
تولد یک ایدهٔ ناقص: ساتوشی ناکاموتو
ایده اولیه «کانال پرداخت» در همان روزهای ابتدایی بیتکوین، در ذهن خالق آن، ساتوشی ناکاموتو، متولد شد. هدف این بود که دو کاربر بتوانند خارج از زنجیره اصلی Off-Chain تراکنشهای زیادی انجام دهند و فقط وضعیت نهایی را روی بلاکچین ثبت کنند.
- مشکل: طرح ساتوشی اگرچه الهامبخش بود، اما از نظر فنی Broked و ناامن بود. یک طرف میتوانست با برودکست کردن یک وضعیت قدیمی کانال، طرف مقابل را فریب دهد و موجودی بیشتری برای خود ثبت کند.
اولین گامهای اصلاحی: جرمی اسپیلمن
پس از خروج ساتوشی، چالش حل نقص امنیتی کانالهای پرداخت مطرح شد. در این مرحله، جرمی اسپیلمن Jeremy Spilman با ارائه راهحلهای اولیه، توانست این کانالهای پرداخت اولیه را برای اولین بار ایمنتر و قابل اعتمادتر کند و پایداری آنها را بهبود بخشد.
تکامل فنی و دوطرفه شدن کانالها: دِکر و واتنهوفر
در ادامه، کریستین دِکر Christian Decker و استادش راجر واتنهوفر Roger Wattenhofer در دانشگاه زوریخ، مفاهیم فنی را یک گام اساسی جلوتر بردند.
- آنها مکانیزمهای حیاتی مانند استفاده از قفلهای زمانی و قراردادهای هوشمند را توسعه دادند که باعث میشد کانالها دوطرفه شده و امکان جریمهکردن فرد متقلب فراهم شود.
- این نوآوریها برای ایجاد یک “شبکه” از کانالهای پرداخت (نه فقط کانالهای دوجانبه) ضروری بود.
استانداردسازی و عرضه به بازار: پون و درایجا
در نهایت، تادج درایجا Thaddeus Dryja و جوزف پون Joseph Poon، با یک جهش بزرگ، تمام این تحقیقات را یکپارچه کردند. آنها در سال ۲۰۱۶ وایتپیپر شبکه لایتنینگ را منتشر کردند و مدل پیشرفتهای از کانالها به نام “کانالهای Poon–Dryja” را ارائه دادند.
- مزیت رقابتی: درایجا و پون با وجود فعالیت موازی محققان دیگر، توانستند راهحل خود را زودتر به یک پروتکل استاندارد تبدیل کرده و آن را به صورت عملیاتی در بازار عرضه کنند.
نتیجه این تلاش جمعی، همان «کانال لایتنینگ» امروزی است، یک استاندارد جهانی برای کانالهای دوجانبه که به بیتکوین اجازه میدهد تا تراکنشها را تقریباً آنی، کمهزینه و مقیاسپذیر انجام دهد.
منابع:
- Giacomo Zucco:
- https://x.com/giacomozucco/status/1984362617297571985
- Inside the Mind of Bitcoin Creator Satoshi Nakamoto:
- https://www.youtube.com/watch?v=heH9AT0Ni9k
- Payment channels:
- https://en.bitcoin.it/wiki/Payment_channels
- Lightning Network Paper:
- https://lightning.network/lightning-network-paper.pdf
